Een op de drie vrouwen krijgt ooit in haar leven een migraineaanval. Bij mannen is dat veel minder vaak, en toch hoor je er zelden over praten. Nieuwe cijfers van het CBS bevestigen wat neurologen al jaren roepen: vrouwen hebben niet alleen vaker migraine, de aanvallen duren ook langer en de behandeling schiet tekort. Tijd om uit te leggen waar dat verschil vandaan komt en wat je er zelf aan kunt doen.
De cijfers liegen er niet om
Uit de Gezondheidsenquête 2025 van het CBS blijkt dat 18 procent van de vrouwen migraineklachten meldt, tegenover 8 procent van de mannen. Meer dan het dubbele dus. En dat is niet het enige verschil: vrouwen hebben ook vaker last van darmklachten, gewrichtsontsteking en onvrijwillig urineverlies. Migraine springt er wel uit omdat het zo direct samenhangt met hormonen, en dus met iets waar elke vrouw dagelijks mee te maken heeft.
Recent internationaal onderzoek zet daar nog een schepje bovenop. Migraineaanvallen bij vrouwen duren gemiddeld bijna twee keer zo lang als bij mannen. Optellen bij de hogere frequentie, en de totale migrainelast bij vrouwen is meer dan twee keer zo groot. Dat is geen kwestie van iets vaker hoofdpijn hebben, dat is een structureel verschil in ziektelast dat lang onderbelicht is gebleven.
Waarom oestrogeen de sleutel is
De belangrijkste verklaring zit in de schommeling van oestrogeen. Vlak voor je menstruatie daalt dit hormoon snel, en die daling werkt bij veel vrouwen als een directe trigger voor een aanval. Dat verklaart ook waarom migraine bij meisjes voor de puberteit ongeveer even vaak voorkomt als bij jongens, en het verschil pas daarna ontstaat en groter wordt naarmate je richting je veertigste gaat.
Ook andere levensfases laten dit patroon zien. Tijdens zwangerschap, vooral in het tweede en derde trimester, blijft oestrogeen hoog en stabiel, waardoor migraine bij veel zwangere vrouwen juist afneemt. Rond de overgang gebeurt het tegenovergestelde: de hormonen schommelen alle kanten op, en dat kan aanvallen heviger en frequenter maken. Wil je je hormoonhuishouding beter in balans houden? Lees ook ons artikel over magnesium bisglycinaat, een supplement dat ook bij migrainepatiënten regelmatig wordt genoemd.
Belangrijk is wel dat hormonen niet het hele verhaal zijn. Genetische aanleg, slaaptekort, stress en voeding spelen allemaal mee, en miljoenen mannen hebben ook migraine zonder dat er een hormonale trigger aan te wijzen is.
Er is ook een verschil tussen migraine met en zonder aura, en dat onderscheid doet ertoe. Migraine met aura, waarbij je voorafgaand aan de hoofdpijn lichtflitsen of tijdelijke uitval van je gezichtsveld ervaart, komt vaker voor bij vrouwen met een sterk hormonale cyclus en hangt samen met een verhoogd risico op beroertes bij vrouwen die ook roken of de pil gebruiken. Vraag bij twijfel altijd na welk type migraine je hebt, want dat bepaalt mede welke behandeling en welk anticonceptiemiddel wel of juist niet verstandig is.
De pil lost het probleem niet automatisch op
Een veelgehoord advies is om via de anticonceptiepil de hormoonschommelingen te dempen. Maar hoogleraar neurologie Gisela Terwindt van het LUMC waarschuwt dat dit lang niet altijd werkt. Bij de klassieke pil met een stopweek vindt de oestrogeendaling namelijk nog steeds plaats, waardoor de trigger voor een aanval gewoon blijft bestaan. Wie last heeft van hormonale migraine kan beter met de huisarts of neuroloog bespreken of een doorlopend gebruik van de pil, zonder stopweek, uitkomst biedt.
Terwindt wijst ook op een breder probleem: vrouwen met migraine krijgen vaak minder of de verkeerde medicatie voorgeschreven, terwijl ze juist een groter risico lopen op hart- en vaatziekten in combinatie met migraine met aura. Dat maakt goede diagnose en opvolging extra belangrijk, iets waar de groeiende kritiek op standaard gezondheidsadvies voor vrouwen ook al op wees.
Wat je zelf kunt bijhouden
Een migrainedagboek klinkt ouderwets, maar het blijft een van de weinige dingen die echt inzicht geeft. Noteer wanneer een aanval begint, hoe lang die duurt en waar je in je cyclus zit. Na een paar maanden zie je vaak een patroon dat je zelf nooit had opgemerkt, en dat patroon is precies wat een neuroloog nodig heeft om gerichter te kunnen behandelen.
Let ook op de knoppen die je zelf kunt indrukken: een vast slaapritme, voldoende water drinken en stressmomenten spreiden helpen bij veel vrouwen om de frequentie iets te temperen, ook al verdwijnt de hormonale trigger daarmee niet. Combineer dat met voldoende vezels en een stabiele bloedsuiker, iets waar de vezeltrend die nu populair is toevallig ook bij helpt.
Waarom dit gesprek nu eindelijk gevoerd wordt
Dat vrouwengezondheid decennialang onderbelicht is gebleven in medisch onderzoek, is inmiddels breed erkend. Migraine is daar een pijnlijk voorbeeld van, want het is een van de meest voorkomende neurologische aandoeningen ter wereld en treft vrouwen onevenredig hard. Nu de cijfers eindelijk op tafel liggen en onderzoekers zoals Terwindt vrouwspecifieke zorg agenderen, verschuift het gesprek van "migraine hoort er nu eenmaal bij" naar een aandoening die net zo serieus genomen moet worden als elke andere chronische ziekte. Heb je zelf regelmatig aanvallen rond je cyclus, wacht dan niet af, maar leg je patroon voor aan een arts. Je hoeft dit niet gewoon te accepteren.
