Op 29 september 2026 overhandigden AWVN, VNO-NCW en WOMEN Inc een petitie aan de Tweede Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De boodschap: de Nationale Werkagenda Vrouwengezondheid moet van papieren ambitie naar concrete actie, met een duidelijke regiehouder, doelen, een tijdlijn en structureel geld. De aanleiding is niet vaag. Uit cijfers van het CBS blijkt dat vrouwen zich structureel ongezonder voelen dan mannen, en een kosten-batenanalyse van de Vrije Universiteit en WOMEN Inc rekent uit dat tijdige herkenning van vrouwenklachten de samenleving minstens 7,6 miljard euro per jaar kan besparen.
Het verschil is groter dan je denkt
Uit de Gezondheidsenquête 2025 van het CBS komt een patroon naar voren dat je niet zomaar kunt wegwuiven als "vrouwen klagen meer". 26 procent van de vrouwen beoordeelt de eigen gezondheid als niet goed, tegen 21 procent van de mannen. Nog groter is het verschil in hoe beperkt mensen zich voelen door gezondheidsklachten: 35 procent van de vrouwen geeft dat aan, tegenover 27 procent van de mannen. Ook angst- of depressiegevoelens in de afgelopen vier weken komen vaker voor bij vrouwen, 47 procent tegenover 36 procent bij mannen.
Sommige verschillen zijn al bekend terrein. Zo kwam eerder op SheZine al naar voren waarom migraine vrouwen twee keer zo hard raakt, en schreven we over waarom vrouwen vaker last hebben van darmklachten. Het CBS bevestigt dat patroon nu met harde getallen: vrouwen melden bijvoorbeeld 20,3 procent gewrichtsslijtage tegenover 12,6 procent bij mannen, en chronische gewrichtsontsteking komt bij 8,1 procent van de vrouwen voor tegenover 4,8 procent van de mannen.
Vrouwen zoeken wél vaker hulp
Je zou kunnen denken dat vrouwen zelf minder snel naar de dokter stappen, en dat daar de vertraging zit. Het tegendeel is waar. Volgens dezelfde CBS-enquête bezocht 71,9 procent van de vrouwen afgelopen jaar de huisarts, tegenover 66,3 procent van de mannen. Ook een specialist (45,0 procent tegenover 39,0 procent) en een psycholoog of psychiater (13,9 procent tegenover 9,8 procent) worden door vrouwen vaker geraadpleegd.
Dat is precies waarom het verhaal interessant wordt. Vrouwen zoeken dus wél hulp, vaker dan mannen, maar voelen zich alsnog beperkter door hun klachten. Dat wijst niet op een gebrek aan initiatief bij vrouwen, maar op iets in het systeem daarachter: hoe klachten herkend worden, hoe lang een diagnose duurt, en hoe serieus een klacht genomen wordt. We schreven eerder al over een vergelijkbaar patroon bij gehoorklachten die bij vrouwen lang onopgemerkt blijven.
De petitie die naar de Tweede Kamer ging
Terug naar die petitie van eind september. AWVN, de vereniging van werkgevers, trok samen met VNO-NCW en WOMEN Inc naar Den Haag omdat late herkenning van vrouwenklachten niet alleen een zorgprobleem is, maar ook een probleem op de arbeidsmarkt. Anne Megens, directeur beleid en advies bij AWVN, was bij de overhandiging en verwoordde het zo: "Voor vrouwen zelf én voor de arbeidsmarkt moeten we in actie komen."
De eis is concreet: een duidelijke regiehouder bij het ministerie van VWS en SZW samen, meetbare doelen, een tijdlijn en structureel budget. Niet nog een ambitiedocument, maar uitvoering. Lees de volledige toelichting bij AWVN.
Dat werkgeversorganisaties als AWVN en VNO-NCW hierbij aanhaken, is op zichzelf al veelzeggend. Normaal gesproken gaat een lobby van werkgevers over loonkosten of regeldruk, niet over endometriose of overgangsklachten. Maar de rekensom is simpel: een werknemer die jarenlang met onverklaarde vermoeidheid, pijn of stemmingsklachten rondloopt zonder dat iemand de juiste diagnose stelt, valt eerder uit of werkt structureel op halve kracht. Dat raakt niet alleen de vrouw zelf, maar ook de teams en bedrijven waar ze werkt.
Wat late herkenning kost, in euro's
De kosten-batenanalyse waarop de petitie leunt, is uitgevoerd door de Vrije Universiteit samen met WOMEN Inc. Daaruit komt naar voren dat tijdige herkenning, diagnose en behandeling van endometriose, overgangsklachten, veelvoorkomende psychische aandoeningen en hart- en vaatziekten de Nederlandse samenleving minstens 7,6 miljard euro per jaar kan opleveren. Dat geld komt niet alleen uit minder zorgkosten, maar vooral uit minder uitval op de arbeidsmarkt: vrouwen die door onherkende klachten minder uren werken of zelfs stoppen met werken.
De CBS-cijfers over gezondheidsbeleving laten zien waar die uitval vandaan komt. Je kunt het volledige overzicht met alle cijfers teruglezen bij het CBS.
Wat jij morgen anders doet
Je hoeft niet te wachten op een nieuwe werkagenda om zelf iets te veranderen in hoe je met je eigen klachten omgaat. Schrijf symptomen op vóór je naar de huisarts gaat, inclusief hoe vaak en hoe lang ze al spelen, en wat ze precies met je dagelijks leven doen. Neem "het zit tussen je oren" of "dat hoort erbij als vrouw" niet als eindantwoord, en vraag gericht om een verwijzing als een klacht na een paar weken niet verbetert.
Twijfel je aan een diagnose of het gebrek daaraan, vraag dan om een second opinion. Dat recht heb je gewoon, ook als een huisarts daar niet actief naar verwijst. Neem iemand mee naar een afspraak als je merkt dat je klachten in het gesprek zelf al kleiner worden dan ze thuis voelen, dat gebeurt vaker dan je denkt. Dit is geen overdreven mondigheid, het is precies het gedrag dat volgens de cijfers van het CBS nu nog te vaak nodig is om serieus genomen te worden. En zolang de Werkagenda Vrouwengezondheid nog op uitvoering wacht, is jouw eigen dossier het enige waarop je zelf invloed hebt.
